Günlük İzler Yazılar

-4 ve Sınırlılıkları: Tarihsel Bir Perspektif Geçmişi anlamak, yalnızca tarihsel olayları yorumlamaktan çok daha fazlasıdır; bugünümüzü şekillendiren toplumsal, kültürel ve teknolojik gelişmeleri kavrayabilmek için bir anahtardır. Tarih, sadece geçmişin izlerini takip etmek değil, aynı zamanda bugünün ve yarının doğru bir şekilde analiz edilebilmesinin temelini atmaktadır. Bu bağlamda, teknolojinin evrimi ve toplumsal dönüşümler de önemli bir tartışma alanı yaratır. 21. yüzyılda insanlık, yapay zekâ ve teknoloji alanında büyük bir dönüşüm yaşıyor. Ancak bu dönüşüm, yalnızca bugünün hikâyesi değil; aynı zamanda geçmişten gelen bir mirasın ürünüdür. Bu yazıda, -4’ün sınırlı olup olmadığını tarihsel bir perspektiften ele alacak, teknolojik evrimin toplumsal etkilerini irdeleyecek…

Kaynak Kıtlığı Üzerine Bir Düşünce: Öz Sermaye Kârlılığı Kaç Olmalı? Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada her birey, her kurum ve her toplum seçimler yapmak zorundadır. Bu seçimlerin sonuçları, fırsat maliyetleriyle şekillenir; çünkü bir seçenek tercih edildiğinde diğer tüm olanaklar vazgeçilir. Bu temel mikroekonomi prensibi, şirketlerin performans ölçütlerinden biri olan öz sermaye kârlılığı (Return on Equity – ROE) için de geçerlidir. “Öz sermaye kârlılığı kaç olmalı?” sorusu yalnızca finansal tabloların bir analizi değildir: bu, bireylerin, işletmelerin ve toplumların sınırlı kaynaklarla ne kadar etkin karar verdiğinin de bir göstergesidir. Öz Sermaye Kârlılığı: Tanım ve Önemi Öz sermaye kârlılığı, bir işletmenin öz sermaye…

Ajda Bileziği Adı Nereden Gelir? Bugün çok eski bir anıyı hatırladım. Kayseri’deki o soğuk kış günlerinden birinde, annemle birlikte eski bir dükkâna girmiştik. Klasik Türk filmlerinden bir sahne gibi. O zamanlar o kadar küçük bir çocuktum ki, etrafımda dönen her şey büyülü geliyordu. Parlak vitrinler, altın parıltıları ve içinde kaybolduğum o atmosfer… Ne zaman o dükkâna girsem, zaman sanki dururdu. O gün, vitrinlerin birinde gözümü takan bir şey vardı: Ajda bileziği. Altın rengi, parlak ve zarif bir bilezik. İçinde minik taşlar var gibi görünüyordu. Hemen anneme sordum, o da hemen gülümsedi ve “Ajda bileziği” dedi. Bu ismin anlamını düşündüm o…

Maden Suyu Gluten İçerir mi? Bir Sosyolojik Bakışla Sıradan Bir Soru, Derin Bir Toplumsal Yolculuk Bir gün arkadaşlarla otururken biri maden suyu sipariş etti ve hemen ardından “Acaba maden suyu gluten içerir mi?” diye sordu. Birçoğumuz bu soruyu gülümseyerek karşıladık; çünkü günlük hayatımızda maden suyu o kadar sıradan ki gluten gibi “yüksek sosyo-kültürel” bir terimle ilişkilendirmek komik geldi. Ama bu durum bize çok şey söylüyor: beslenme, kimlik, toplum normları ve güç ilişkileri nasıl iç içe geçmiş durumda? O an fark ettim ki bu basit soru, kültürel pratiklerimizin, medyanın, sınıf ve sağlık algılarının bir kesitini yansıtıyor. Bu yazıda maden suyu gluten…

Beyin Sisi İçin Hangi İlaç Kullanılır? Tarihsel Bir Perspektif Geçmişin izlerini sürerken, bugüne dair anlayışımız şekillenir. Geçmişin hastalıklarla, tedavi yöntemleriyle, hatta insan sağlığına dair tüm anlayışlarla nasıl yüzleştiğini incelemek, bugün karşımıza çıkan sorunlarla daha derinlemesine bağlantı kurmamıza yardımcı olur. “Beyin sisi” gibi bir durumun tedavi süreci, yalnızca tıbbi gelişmeleri değil, aynı zamanda toplumların zihinsel sağlık üzerine kurdukları inanç sistemlerinin de evrimini gösterir. Bu yazıda, beyin sisi ile ilgili tedavi anlayışının tarihsel sürecini ele alırken, farklı tıbbi teorilerin zamanla nasıl değiştiğini ve insanların zihinsel sağlıkla olan ilişkisinin nasıl şekillendiğini inceleyeceğiz. Beyin Sisi ve Zihinsel Sağlık: İlk Yıllardan Ortaçağ’a Antik Yunan ve…

2024 Kira Vergisi Nasıl Hesaplanır? | Farklı Yaklaşımlar 2024 yılına girerken, kira vergisi ile ilgili kafa karıştırıcı sorular artmaya başladı. Kira geliri elde edenlerin, bu gelir üzerinden vergi ödemesi gerektiği bilinen bir gerçek. Ama bu vergi nasıl hesaplanır? Kira vergisi hesaplaması, farklı bakış açılarıyla ele alındığında bazen çok teknik, bazen de insani bir boyut kazanabiliyor. Ben de bu yazıda hem mühendislik yaklaşımını hem de insani yaklaşımı birleştirerek, 2024 kira vergisini anlamaya çalışacağım. İçimdeki Mühendis: Vergi Nasıl Hesaplanır, Formül Var Mı? Mühendislik bakış açısıyla konuya yaklaşınca, işler biraz daha analitik hale geliyor. Yani, burada kesin ve net bir formül arıyoruz. Kira…

Türkiye’de 9 Büyüklüğünde Deprem Olur Mu? Antropolojik Bir Perspektif Birçok insan, büyük felaketler hakkında düşündüğünde, ilk aklına gelen şey genellikle doğa ve bilimsel gerçekler olur. Ancak insan kültürleri, felaketlere ve afetlere karşı tutumlarını sadece fiziksel gerçeklikle değil, aynı zamanda derin inançlar, semboller ve tarihsel deneyimlerle şekillendirir. Kültürlerin, doğal afetler karşısındaki tutumlarını anlamak, yalnızca bir coğrafya ya da bilimsel verilerle açıklanabilecek bir mesele değildir; bu, aynı zamanda toplumların birbirinden nasıl farklı algıladıkları, nasıl tepki verdikleri ve kimliklerini nasıl inşa ettikleriyle ilgilidir. Peki ya Türkiye, dünya üzerinde en çok deprem riski taşıyan bölgelerden birindeyse, 9 büyüklüğünde bir deprem gerçekten olabilir mi? Bu…

Tarihte Mevzi Ne Demek? Toplumsal Yapılar ve Bireyler Arasındaki Etkileşimi Anlamak Bir gün sokakta yürürken, kendinizi bir grubun parçası olarak hissettiniz mi? Ya da tam tersine, yalnız ve dışlanmış bir şekilde kalabalığın içinde kaybolduğunuz oldu mu? Hayatımızın her anında etkileşimde bulunduğumuz toplumsal yapılar, kim olduğumuzu, nasıl davrandığımızı ve ne şekilde kabul edildiğimizi şekillendirir. Ancak, bazen toplumsal yapılar, görünmeyen bir güç gibi bizleri yönlendirir ve sınırlamalar koyar. Bunu anlamak, toplumları, güç dinamiklerini ve insan davranışlarını daha derinlemesine kavrayabilmek için önemlidir. Tarihte mevzi kavramı, tam da bu güç ilişkilerini ve toplumsal yapıların bireyler üzerindeki etkisini anlamak için oldukça dikkat çekici bir terimdir.…

Morton Sendromu: Edebiyatın Derinliklerinde Bir Acı Edebiyat, kelimelerin ve anlatıların dönüştürücü gücünü en derin şekilde keşfettiğimiz bir alan. Her satırda, her cümlede, duyguların, düşüncelerin ve hayallerin izini sürerken, bazen acıyı, kaybı ve yalnızlığı da buluruz. Ancak, bu acı her zaman bir kayıp değil, aynı zamanda bir keşif ve dönüşüm süreci olabilir. Edebiyat, bu dünyada var olmanın anlamını sorguladığımızda, en güçlü araçlardan biridir. Her kelime, bir dünyayı açar; her anlatı, insanın içsel ve dışsal mücadelelerini gözler önüne serer. Peki, bir sendrom, bir hastalık ya da psikolojik bir rahatsızlık, edebiyatla nasıl buluşur? Morton sendromu, bir kavram olarak hayatımıza girmiş olsa da, edebi…

Maddenin En Düzensiz Hali Nedir? Hayatımızda gördüğümüz her şey, bilinenin aksine, bir düzenin değil, bir düzensizliğin sonucu. Çevremizdeki her şeyin, görünüşte kaotik olan bir yapıya sahip olduğu bir dünyada, aslında daha derin ve gizli bir düzenin varlığından bahsedebiliriz. Peki, bu düzenin veya düzensizliğin en uç noktası nedir? Maddenin en düzensiz hali ne demektir? İlk bakışta cevabı basit gibi görünse de, bu soru bilimin derinliklerine kadar inen bir merak uyandırıyor. İster bir doğa bilimcisi, ister bir felsefeci, isterse de sadece evreni anlamaya çalışan sıradan bir insan olalım, bu soru bize pek çok farklı açıdan bakma fırsatı sunuyor. Maddenin en düzensiz haliyle…